Jeleniogórski

District

Oppervlakte: 628 km² Bevolking: 67.030

Karkonosze

Het Reuzengebergte is één van de meest aantrekkelijke regio's van zuid-westelijk Polen. Deze schilderachtige, door veel legendes omgeven bergen die het Jeleniogórska Keteldal domineren, vormen een doel van toeristische tochten voor met name Polen, Duitsers en Tsjechen. Vanaf de vroege middeleeuwen werd ieder stukje grond in het Jeleniogórska Keteldal intensief bebouwd. Talrijke waardevolle historische monumenten vormen naast het natuurschoon, ongeacht het jaargetijde, ook een magneet voor toeristen. Gunstig hierbij is de ligging van Jelenia Góra, de belangrijkste stad van het dal, op een kruising van verkeersroutes uit Berlijn (ca. 300 km), Dresden (169 km), Praag (161 km) en Wroclaw (109 km).

Landschaps- en natuurparken

Het Reuzengebergte behoort tot de oudste bergen van Europa. De ingewikkelde afkomst van deze bergen vindt zijn weerspiegeling in het reliëf en het landschap. Het is een machtig, duizend meter boven het Jeleniogórska Keteldal oprijzend bergmassief. De dominerende toppen zijn de Sniezka (Sneeuwwitje, 1602 meter), Smogornia (1489 m), Wielki Szyszak (1509 m) en Labski Szczyt (1471 m). In het panorama van de hoofdrug vallen overblijfselen uit de laatste ijstijd op: steile postglaciale ketels, meren en schilderachtige rotsgroepen zoals de Trzy Swinki (Drie Biggetjes), Pielgrzymy (Pelgrims), Twaroznik, Czeskie i Slaskie Kamienie (Tsjechische- en Silezië-stenen). Lager, in diep gesneden valleien, kronkelen bergrivieren en beekjes. Aandacht verdient het dal van de Kamienna-rivier met de schilderachtige doorbraak voorbij Szklarska Poreba.

De flora en de fauna van het Reuzengebergte zijn bijzonder rijk. Onder de bijna 900 soorten trachee-planten zijn er veel bijzonder zeldzame soorten. Enkele zijn slechts hier aan te treffen. Het subalpiene dwergdennengedeelte is het rijkst voor wat betreft de flora en fauna. Men treft hier veel wilde zwijnen, herten, reeën, moeflons (in de 19de eeuw hier naartoe gebracht vanuit Corsica), dassen, vossen, marters, veel zeldzame insekten en ongewervelde dieren.

De rijke geologische bouw van het Reuzengebergte was reeds in de vroege Middeleeuwen de reden, dat er mensen naartoe kwamen die naar edele stenen, goud en zilver zochten. Overblijfsels van de toenmalige zoektochten - oude mijnen en gangen - treft men aan in de omgeving van Karpacz, Piechowice en Szklarska Poreba. Ze vormen een eigenaardige toeristische attractie.

Ter bescherming van de natuur en de landschappen van hogere bergpartijen en gebieden met unieke flora en fauna werd hier in 1959 het Karkonoski Nationaal Park opgericht (een enklave vormt de berg Chojnik met het kasteel). Lager gelegen gebieden maken deel uit van het beschermde landschapspark Karkonosze - Góry Izerskie (de Izerskie-Bergen).

Toerisme en recreatie

Het Reuzengebergte is met name een gebied voor wandeltochten. Een uitgebreid net van wandelroutes met de Mieczyslaw Orlowicz Sudeten-Hoofdroute als as, verbindt elk plaatsje gelegen aan de voet van de bergen met de bergrug. De belangrijkste aantrekkingskracht van wandeltochten is het contact met de wilde natuur van de hoogste partijen en verre, prachtige panorama's aan beide kanten van de Pools-Tsjechische grens. Een bijzondere charme hebben wandelingen tijdens de lente en de herfst, als de veelkleurige bossen, weiden en velden een sprookjesachtig toneel te voorschijn toveren. Men komt ook graag in het zomerseizoen (mei-september) en 's winters (december - maart).

De Sudeten-Hoofdroute, genoemd naar de pionier van Pools toerisme, is 290 km lang en leidt vanuit Świeradów-Zdrój in de Izerskie-Bergen tot aan Paczków - die het Poolse Carcassonne wordt genoemd. Toeristische wandelroutes starten o.a. uit Szklarska Poreba, Karpacz, Karpacz Górna en Piechowice en leiden naar de toppen van de Sniezka, Szrenica, Mala Kopa en naar andere bergen. Tussen Szklarska Poreba en Karpacz (ongeveer 15 km) bevinden zich 11 bergherbergen, waaronder de schilderachtige Samotnia, gelegen aan het meertje Maly Staw.

Het Reuzengebergte staat bekend als gemakkelijk toegankelijk en veilig, maar dit gaat niet altijd op. Bij het plannen van een wandeltocht moet men rekening houden met de mogelijkheid van een plotselinge weerswisseling, en in de periode van late herfst tot in de lente ook met ijs en gladheid. Tussen de dalen en de hoogste partijen treden vaak grote temperatuursverschillen op. Het is dus noodzakelijk de nodige uitrusting mee te nemen en vooral voorzichtig te zijn op de gekozen route.

Plaatsen gelegen aan de voet van het Reuzengebergte zijn verbonden door een net van gemakkelijke wegen. Het is mogelijk om deze wegen en -gedeeltelijk- bergroutes te berijden met bergfietsen.

Er worden speciale tochten gehouden voor o.a. verzamelaars van mineralen, foto-amateurs en kruidenverzamelaars. (In de 18de en 19de eeuw werden door zgn. kruiden-laboranten wijd en breid bekende kruidenmedicijnen geproduceerd). Zulke tochten kunnen ook buiten het terrein van het Karkonoski Nationaal Park worden georganiseerd.

's Winters is dit gebied een paradijs voor skiërs. In de hogere partijen blijft de sneeuw een half jaar lang liggen, van november tot april en soms nog langer. De ski-centra zijn Karpacz en Szklarska Poreba. Het langlaufen ontwikkelt zich in Jakuszyce bij Szklarska Poreba, waar men 10, 25 en 50 km kan lopen op goed voorbereide routes. Ook biathlon wordt hier beoefend. Een groot, jaarlijks in januari georganiseerd evenement is de piasten-loop, dat deel uitmaakt van de Europese Langlauf Liga Eurolopped. Er worden ook sleetochten georganiseerd, de zogeheten kuligi.

Onder specifiek sporten die in het Reuzengebergte worden beoefend moeten worden vermeld: zweefvliegen, parachutspringen, paradigling en paragliding, waar Jelenia Góra het centrum van is, en paardrijden met de centra in Kowary en in Szklarska Poreba. In een deel van de bergbossen buiten het Karkonoski Nationaal Park worden jachten gehouden op herten, reeën, wildzwijnen en kleinere dieren.

Toeristische attractie

Karkonosze

De hoogste bergketen van de Sudeten met de top Śnieżka van 1602 meter hoog. Aan de voet van deze bergen zijn bekende toeristische- en ski centra zoals: Karpacz met de houten Wang Kerk uit de XIII eeuw, deze kerk was speciaal verplaatst vanuit Noorwegen. In Szklarska Poręba zijn de watervallen Szklarka en Kamieńczyk te zien.