Gdańsk

Stad met district rechten

Duits: Danzig Oppervlakte: 262 km² Bevolking: 456.574 Postkode: 80-803 Land- en netnummer: +48 (0)58 Nationale luchthaven: GDN - Gdańsk Rębiechowo

Gdansk - Monumenten Trójmiasto - Sopot en Gdynia Trójmiasto - Excursie buiten de stad

GDAŃSK EN DE TRÓJMIASTO – HET POOLSE "VENSTER OP DE WERELD" AAN ZEE

Gdańsk is een stad van bijna een half miljoen inwoners, gelegen aan de Golf van Gdańsk aan de Oostzee, aan de delta van de grootste Poolse rivier, de Wisła. De eerste nederzetting dateert uit de tiende eeuw. Tegenwoordig vormt Gdańsk het centrum van de Trójmiasto-agglomeratie (Driestad) waarvan ook de steden Gdynia en Sopot deel uit maken. Het hele stadscomplex strekt zich schilderachtig uit langs de zeekust.

Gdańsk was vanaf het begin een van de belangrijkste centra van handel en nijverheid aan de Oostzee. Vanaf de 14de eeuw was de stad lid van de Hanze – de sterkste handelsorganisatie van Noordelijk Europa – wat haar bloei en macht heeft verzekerd. De periode van grote rijkdom duurde tot het eind van de 16de eeuw. Via de haven van Gdańsk verliep 75% van de Poolse export, voornamelijk graan, dat naar heel Europa werd gestuurd.

Er vestigden zich hier mensen uit Duitsland, Polen, de Nederlanden, Brittannië, Scandinavië, Rusland, Tsjechië, Hongarije, Frankrijk en Italië. Het politieke systeem was een soort vrije burgerlijke republiek. In Gdańsk werden prachtige gebouwen opgetrokken, ontworpen door de beste toenmalige architecten uit Noord-Europa.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog die in Gdańsk begon met de aanval van Hitler's leger op de Westerplatte, heeft de stad erg geleden. In 1945 werd Gdańsk gebombardeerd door het Rode Leger. Veel gebouwen werden totaal vernietigd. Na de oorlog werden de historische gebouwen gereconstrueerd.

De nieuwste geschiedenis van de Trójmiasto vormt een belangrijk element van het Poolse bewustzijn: hier vormden de stakingen van 1970, 1980 en 1988 het begin van de ontmanteling van het communistische systeem. Lech Wałęsa was de leider van de staking bij de Werf van Gdańsk in 1980, die de wieg van de "Solidarność"-beweging werd. De vakbondsleider ontving later de Nobelprijs voor Vrede en werd de president van Polen. De herinnering aan de recente geschiedenis is nog levend: bij de ingang naar de Werf van Gdańsk staan drie kruisen gewijd aan de arbeiders van de Werf die in 1970 zijn gesneuveld.

EEN HALSKETTING VAN BARNSTEEN ALS SOUVENIR

's Zomers zetten verschillende restaurants en café's tafels buiten, zodat het niet moeilijk is een lekkere plaats te vinden om uit te rusten of te eten. Het plein wordt gesloten door de machtige Brama Zielona (Groene Toren) uit de 16de eeuw. De Groene Toren lijkt bijna op een paleis omdat ze oorspronkelijk inderdaad was bedoeld als een koninklijke residentie. Voorbij de Groene Poort, aan het kanaal, begint de boulevard die naar de Oude Haven leidt. Als u langs de Długie Pobrzeże loopt, is het de moeite waard om in de tweede van de poorten – de Mariapoort – af te slaan, om in een sprookjesachtige omgeving terecht te komen: de Mariastraat vormt het meest sfeervolle deel van de Oude Stad van Gdańsk. Mooie terrassen (ook voordrempels genoemd) leiden naar juwelierswinkels waarin de beste barnstenen sieraden te koop worden aangeboden, waar Gdańsk sinds eeuwen om bekend staat. Barnsteen is niet alleen een siersteen, maar heeft ook genezende eigenschappen. Het straatje wordt gesloten door de grote OLV-Basiliek. Dit enorme gebouw met de hallenconstructie biedt plaats aan 25 duizend mensen. Onder de vele historische gebouwen van Gdańsk is het Oude Stadhuis uit de 16-17de eeuw zeer de aandacht waard met zijn mooie interieurs: de voorkamer en het kabinet van de burgemeester.

SOUVENIRS EN CADEAUS

Aan het verblijf in Gdańsk en de vakantie aan de Oostzee zullen barnsteentjes herinneren die eeuwen geleden zijn ontstaan uit hars en die de zeegolven op het zand van de Poolse stranden aanspoelen. Deze stenen hebben genezende eigenschappen. Men kan er sieraden van kopen zoals kettingen of zilveren sieraden waarin barnsteen is verwerkt – een Poolse specialiteit. De markt in Wdzydze biedt een mogelijkheid om zeer fijn kantwerk, karakteristiek voor deze streek – de Kaszuby – te kopen rechtstreeks van de kantkloster.

Bezichtiging van de Trójmiasto is vrij makkelijk, omdat de afzonderlijke steden langs de weg liggen die Gdańsk met Gdynia verbindt. Evenwijdig aan deze weg rijdt de snelle stadstrein, het meest populaire verkeersmiddel hier. Met het treintje kan men elke stad bereiken, daarna is het het beste de historische binnensteden te voet te bezichtigen.